Ustawa z dnia 9 listopada 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

Cel ustawy

Celem regulacji było ukształtowanie zasad gromadzenia oraz udostępniania dokumentacji wytworzonej przez organy bezpieczeństwa państwa w latach 1944–1990. Ustawa miała umożliwić obywatelom dostęp do zebranych na ich temat materiałów archiwalnych oraz uregulować strukturę instytucji zajmującej się pamięcią narodową i ściganiem zbrodni przeciwko narodowi polskiemu.

Uzasadnienie weta

Prezydent zakwestionował ustawę wskazując, że nie gwarantuje ona wszystkim obywatelom równego i sprawiedliwego dostępu do dokumentacji zgromadzonej przez byłe służby bezpieczeństwa. Wskazano również na brak pełnej kontroli sądowej nad utajnianiem materiałów przez szefów służb oraz nad decyzjami prokuratorów o zaniechaniu ścigania. Dodatkowe zastrzeżenia budziła procedura wyboru władz Instytutu zwykłą większością głosów w Sejmie, co uniemożliwiało uwzględnienie stanowiska opozycji parlamentarnej.

Odmówiłem podpisania ustawy, ponieważ uznałem, że akt przedłożony mi do podpisu nie spełnia podstawowego wymogu, tj. nie gwarantuje wszystkim zainteresowanym nie tylko dostępu do dokumentacji wytworzonej i zebranej na ich temat przez byłe służby bezpieczeństwa państwa

Przebieg

1. 22 IX 1998Sejm uchwalił ustawę
2. 4 XII 1998Prezydent zawetował ustawę (druk sejmowy nr 770)
3. 18 XII 1998Sejm odrzucił weto — ustawa uchwalona ponownie (282 za, 164 przeciw, wymagane 276)

Głosowanie 18 XII 1998 — za: 282, przeciw: 164, wymagane: 276