Komplet wet z kadencji, najnowsze na górze. Przy każdym wpisie podajemy cel ustawy według uzasadnienia projektu oraz argumentację weta w brzmieniu z pisma do Marszałka Sejmu.
Nowelizacja rozdzielała funkcje Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego, zmieniając ustrojowe usytuowanie prokuratury.
Uzasadnienie weta
Prezydent zaznaczył, że sam rozdział obu funkcji nie jest sprzeczny z Konstytucją, która pozostawia ustawodawcy swobodę w kształtowaniu modelu prokuratury. Uznał jednak, że przyjęte rozwiązania nie tworzą warunków do rzeczywistej poprawy jakości pracy prokuratury, a wręcz rodzą nowe zagrożenia dla wykonywania jej podstawowego zadania, czyli strzeżenia praworządności i czuwania nad ściganiem przestępstw. Podkreślał, że brak konstytucyjnej regulacji prokuratury nakłada na ustawodawcę tym większą odpowiedzialność za skutki zmian ustrojowych.
Sejm 2009-10-09 uchwalił ustawę ponownie (264 za, 156 przeciw, wymagane 252) — weto zostało odrzucone.
Ustawa gruntownie przebudowywała system mediów publicznych: likwidowała abonament radiowo-telewizyjny i zastępowała go finansowaniem zadań publicznych z budżetu, zmieniając zarazem organizację nadawców publicznych.
Uzasadnienie weta
Prezydent uznał ustawę za próbę zatrzymania trwającego od kilkunastu lat budowania ładu medialnego opartego na współistnieniu mediów publicznych i prywatnych. Przypominał, że utworzenie niezależnej publicznej radiofonii i telewizji było istotnym osiągnięciem transformacji ustrojowej, a wcześniej — w PRL — radio i telewizja pozostawały zmonopolizowane przez państwo. Podkreślał, że obowiązkiem ustawodawcy jest zapewnienie takiego sposobu finansowania mediów publicznych, by mogły wykonywać misję publiczną, i że uchwalona ustawa tego obowiązku nie spełnia.
Sejm 2009-09-11 nie uchwalił ustawy ponownie (217 za, 169 przeciw, wymagane 260) — weto pozostało w mocy.
Nowelizacja obniżała wiek obowiązku szkolnego, obejmując nim dzieci sześcioletnie i wprowadzając obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne dla pięciolatków. Zwiększała też swobodę organów prowadzących szkoły i placówki oświatowe oraz zmieniała zasady dopuszczania programów nauczania.
Uzasadnienie weta
Prezydent zgadzał się, że docelowo obowiązek szkolny powinien obejmować młodsze dzieci, ale uznał, że tak zasadnicza zmiana nie została odpowiednio przygotowana ani zabezpieczona finansowo. Zarzucał ustawie nadmierną decentralizację zadań oświatowych państwa i nieuzasadnione ograniczenie uprawnień nadzoru pedagogicznego. Krytykował też rezygnację z ustalania programów nauczania przez państwo, widząc w tym zagrożenie dla jakości kształcenia oraz dla jednolitości i porównywalności wykształcenia młodego pokolenia.
Sejm 2009-03-19 uchwalił ustawę ponownie (265 za, 155 przeciw, wymagane 258) — weto zostało odrzucone.
Ustawa określała zasady tworzenia, organizacji i działania funduszy dożywotnich emerytur kapitałowych, które miały wypłacać świadczenia ze środków przekazanych z otwartych funduszy emerytalnych. Wypłata tych emerytur miała się rozpocząć w 2014 r., a sama ustawa wejść w życie 1 stycznia 2013 r.
Uzasadnienie weta
Prezydent uznał, że przy tak odległym terminie wejścia w życie pośpiech w uchwalaniu tak kontrowersyjnej regulacji jest nieuzasadniony, a uzasadnienie projektu nie zawiera rzetelnej analizy ani symulacji finansowych. Kwestionował ograniczenie odpowiedzialności zakładów zarządzających funduszami wobec emerytów, uznając, że powinny odpowiadać za wszelkie szkody wynikłe z nienależytego wykonywania obowiązków. Zwracał też uwagę na dopisany rozdział pozwalający tworzyć fundusze powszechnym towarzystwom emerytalnym, co przy ich bazie klientów i sieciach sprzedaży grozi ograniczeniem konkurencji, a nawet monopolizacją rynku.
Sejm 2009-03-05 nie uchwalił ustawy ponownie (217 za, 200 przeciw, wymagane 251) — weto pozostało w mocy.
Ustawa tworzyła Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury w miejsce Krajowego Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury oraz wprowadzała nowy model dochodzenia do zawodu sędziego. Przy okazji nowelizowała Prawo o ustroju sądów powszechnych, dodając miesięczny termin na powołanie sędziego przez Prezydenta na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.
Uzasadnienie weta
Prezydent uznał, że zobowiązanie go do powoływania sędziów w ustawowym terminie jest niezgodne z art. 179 Konstytucji, bo z góry zakłada obowiązek uwzględniania wniosków Krajowej Rady Sądownictwa i dopisuje termin, którego ustrojodawca świadomie nie przewidział. Zwracał uwagę, że zmiana ta nie ma związku z celem ustawy, a projektodawca w uzasadnieniu w ogóle pominął kwestię ograniczenia prezydenckiej prerogatywy. Kwestionował też zasadność tworzenia nowej instytucji, skoro zakres jej zadań pokrywa się z zadaniami działającego od 2006 r. Centrum Szkolenia.
Sejm 2009-01-23 uchwalił ustawę ponownie (257 za, 148 przeciw, wymagane 248) — weto zostało odrzucone.
Ustawa tworzyła system emerytur pomostowych dla osób wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, znacznie zawężając krąg uprawnionych w porównaniu z wcześniejszymi emeryturami. Świadczenia miał finansować odrębny Fundusz Emerytur Pomostowych, zasilany dotacją budżetu państwa i składką pracodawców w wysokości 1,5 proc. podstawy wymiaru.
Uzasadnienie weta
Prezydent wskazywał, że przy tak niskiej składce zasadniczy ciężar finansowania spadnie na budżet państwa — według szacunków w 2020 r. składki pokryłyby zaledwie około 8 proc. wydatków. Podkreślał, że osoby, które prawa do emerytury pomostowej nie nabędą, dostają jedynie obietnicę przyszłej strategii wspierania zatrudnienia, której założeń nie przedstawiono ani w uzasadnieniu projektu, ani w toku prac. Uznał, że decyzje o wyborze rodzaju przyszłych świadczeń nie powinny zapadać pod presją czasu i w niepewności co do kształtu przyszłych przepisów.
Sejm 2008-12-19 uchwalił ustawę ponownie (285 za, 160 przeciw, wymagane 267) — weto zostało odrzucone.
Ustawa wyrażała zgodę na ratyfikację Konwencji Rady Europy w sprawie kontaktów z dziećmi, przyjętej w 2002 r. i otwartej do podpisu w Strasburgu 15 maja 2003 r. Konwencja regulowała m.in. wykonywanie transgranicznych orzeczeń o kontaktach z dzieckiem.
Uzasadnienie weta
Prezydent uznał ratyfikację za przedwczesną: po pięciu latach konwencję ratyfikowało zaledwie kilka państw, więc trudno ocenić jej skuteczność. Największe zastrzeżenia budził art. 15, który zakazuje sądowi państwa wykonania badania zagranicznego orzeczenia co do istoty — także wtedy, gdy z wiedzy sądu wynika, że wykonanie zagrozi dobru dziecka. Krytykował również zakaz składania jakichkolwiek zastrzeżeń do konwencji, przez co państwa nie mogą dostosować jej stosowania do własnego systemu wartości i tradycji wychowawczych.
Sejm 2009-04-23 uchwalił ustawę ponownie (274 za, 158 przeciw, wymagane 260) — weto zostało odrzucone.
Nowelizacja znosiła zmniejszanie i zawieszanie renty z tytułu niezdolności do pracy w razie osiągania przez rencistę przychodów z pracy — dotąd renta była zmniejszana przy zarobkach powyżej 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia i zawieszana powyżej 130 proc. Celem miała być aktywizacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami.
Uzasadnienie weta
Prezydent pytał, jaki jest sens systemu rent z tytułu niezdolności do pracy, jeśli rencista może zarabiać kwoty znacznie przewyższające świadczenie — renta ma kompensować utratę zdolności zarobkowania, a dochód z pracy powinien ją tylko uzupełniać. Obawiał się też, że podjęcie pracy stanie się pretekstem do weryfikacji orzeczeń o niezdolności do pracy i odbierania uprawnień rentowych. Zwracał uwagę, że nadziei na aktywizację nie poparto przekonującymi argumentami, a ustawa pomija renty szkoleniowe i wypadkowe oraz nie została poprzedzona rzetelną analizą skutków finansowych i społecznych.
Sejm 2008-12-19 nie uchwalił ustawy ponownie (239 za, 209 przeciw, wymagane 270) — weto pozostało w mocy.
Nowelizacja uchylała wprowadzony w 2002 r. przepis zakazujący emitowania i realizowania bonów towarowych po cenie niższej niż ich wartość nominalna. Przepis ten zaliczał taką praktykę do czynów nieuczciwej konkurencji utrudniających dostęp do rynku.
Uzasadnienie weta
Prezydent uznał, że uchylenie tego zakazu oznacza powrót do stanu sprzed 2002 r., gdy duże sieci handlowe wykorzystywały bony poniżej wartości nominalnej do omijania innych przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Podkreślał, że regulacja z 2002 r. chroniła małe i średnie przedsiębiorstwa przed agresywnym eliminowaniem ich z rynku i przyniosła zauważalne efekty, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach. Nie zgodził się na usuwanie przepisów zabezpieczających słabszych uczestników rynku przed praktykami dużych podmiotów.
Sejm 2008-12-19 nie uchwalił ustawy ponownie (220 za, 201 przeciw, wymagane 255) — weto pozostało w mocy.
Ustawa miała zastąpić regulację z 1991 r. i stanowiła element szerszego pakietu reformującego ochronę zdrowia. Rezygnowała z podziału na publiczne i niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej i szczegółowo regulowała tworzenie oraz funkcjonowanie zakładów prowadzonych w formie spółek z udziałem podmiotów publicznych.
Uzasadnienie weta
Prezydent nie negował potrzeby reformy, ale uznał, że ustawa nie opiera się na spójnej koncepcji i nie gwarantuje poprawy sytuacji finansowej zakładów. Krytykował dwutorowość regulacji: szczegółowe wymogi nałożono na podmioty publiczne, a sytuację podmiotów prywatnych uregulowano szczątkowo — brakuje choćby przepisów o kwalifikacjach kadry kierowniczej, mimo że bezpieczeństwo pacjenta nie zależy od struktury właścicielskiej. Ostrzegał, że wejście ustawy w życie grozi utratą wpływu władz publicznych na realizację prawa do ochrony zdrowia i traktowaniem pacjenta jako źródła zysku.
Sejm 2008-12-19 nie uchwalił ustawy ponownie (243 za, 206 przeciw, wymagane 270) — weto pozostało w mocy.
Ustawa wprowadzała w życie pakiet nowych regulacji reformujących system ochrony zdrowia, w tym ustawę o zakładach opieki zdrowotnej, i nowelizowała przy tym m.in. ustawę o finansach publicznych.
Uzasadnienie weta
Prezydent powołał się na konstytucyjny obowiązek zapewnienia równego dostępu do świadczeń finansowanych ze środków publicznych i na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym system ochrony zdrowia musi być jako całość efektywny. Uznał, że przyjęte regulacje nie zabezpieczają efektywności systemu i pozwalają władzy publicznej uwolnić się od odpowiedzialności za funkcjonowanie opieki zdrowotnej. Podkreślał, że w demokratycznym państwie nie można zgodzić się na dyskrecjonalne zwolnienie rządzących z obowiązku ochrony zdrowia obywateli.
Sejm 2008-12-19 nie uchwalił ustawy ponownie (242 za, 207 przeciw, wymagane 270) — weto pozostało w mocy.
Ustawa znosiła instytucję tzw. awansu poziomego sędziów, wprowadzoną w 2007 r. dla wyróżnienia sędziów z długim stażem orzeczniczym. Była w istocie powtórzeniem ustawy z czerwca 2008 r., której prezydent odmówił podpisania w lipcu tego samego roku.
Uzasadnienie weta
Prezydent zwrócił uwagę, że jego wcześniejszego wniosku z 3 lipca 2008 r. nie wydrukowano, nie doręczono posłom ani nie umieszczono w sejmowym wykazie wniosków składanych na podstawie art. 122 ust. 5 Konstytucji. Uznał, że potraktowanie prezydenckiego weta jako nieistniejącego jest pozbawione podstaw prawnych i stanowi groźny precedens, bo Sejm nie może wybiórczo decydować, które wnioski Prezydenta rozpatruje. Merytorycznie sprzeciwiał się likwidacji awansu poziomego oraz sposobowi, w jaki parlament — z pominięciem zasady równoważenia władz — kształtuje status sędziów.
Sejm 2008-12-19 uchwalił ustawę ponownie (286 za, 157 przeciw, wymagane 270) — weto zostało odrzucone.
Ustawa regulowała trzy kwestie dotyczące pracowników zakładów opieki zdrowotnej: normy czasu pracy, tryb doskonalenia zawodowego osób wykonujących niektóre zawody medyczne oraz wybrane uprawnienia pracownicze. Wprowadzała co do zasady jedną, wspólną normę czasu pracy, co dla wielu grup oznaczało jej wydłużenie.
Uzasadnienie weta
Prezydent uznał, że ujednolicenie norm czasu pracy oparto wyłącznie na opinii jednej instytucji, bez badań środowiska pracy i stanowisk instytucji ochrony pracy, choć dotyczy ono osób pracujących w narażeniu na czynniki szkodliwe. Wskazywał, że ustawa dopuszcza równoważne systemy czasu pracy, więc pracownik mogący dziś pracować najwyżej pięć godzin na dobę mógłby być zobowiązany do pracy przez dwanaście. Zarzucał też brak gwarancji podwyższenia wynagrodzenia proporcjonalnie do wydłużonych norm oraz nieprecyzyjność przepisów, naruszającą zasady przyzwoitej legislacji.
Sejm VI kadencji nie odrzucił weta — ustawa nie weszła w życie.
Nowelizacja wyłączała spod ochrony ustawy wszystkie użytki rolne położone w granicach administracyjnych miast oraz zwalniała część gruntów niższych klas z obowiązku uzyskania zgody marszałka województwa na przeznaczenie ich na cele nierolnicze. Miała obniżyć ceny terenów budowlanych i przyspieszyć rozwój gospodarczy.
Uzasadnienie weta
Prezydent zwracał uwagę, że procesy urbanizacyjne nie pokrywają się z granicami miast, więc kryterium administracyjne jest oderwane od rzeczywistości, a ułatwienia powinny obejmować tereny faktycznie zurbanizowane. Obawiał się nieładu architektonicznego i niekontrolowanych inwestycji na obszarach bez infrastruktury i bez planów miejscowych, a także konfliktów między inwestorami a gminami. Powoływał się na apele Towarzystwa Urbanistów Polskich i Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, według których ustawa sprzeniewierza się zasadzie zrównoważonego rozwoju.
Sejm 2008-12-19 uchwalił ustawę ponownie (285 za, 159 przeciw, wymagane 267) — weto zostało odrzucone.
Ustawa nowelizowała pięć aktów prawnych, w tym ustawę o komercjalizacji i prywatyzacji oraz ustawę o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi. Wprowadzała nowe zasady wynagradzania członków zarządów i organów nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa i samorządów, uwalniając je spod dotychczasowych limitów, a także zwiększała jawność procesów prywatyzacyjnych.
Uzasadnienie weta
Prezydent uznał za nieuzasadnione jednostronne uwolnienie wynagrodzeń wyłącznie kadry zarządzającej spółek publicznych, bez analogicznych zmian dla ich pracowników — jego zdaniem groziło to rażącym rozwarstwieniem płac, a racji za takim trybem nie przedstawiono ani w uzasadnieniu projektu, ani podczas prac parlamentarnych. Przypominał, że limity z 2000 r. wprowadzono właśnie z powodu niekontrolowanego wzrostu wynagrodzeń kierownictwa, oderwanego od wyników ekonomicznych spółek. Zakwestionował też poselską poprawkę otwierającą drogę do komercjalizacji przedsiębiorstw międzynarodowego transportu morskiego, wprowadzoną bez konsultacji z zainteresowanymi środowiskami.
Sejm 2008-11-06 nie uchwalił ustawy ponownie (234 za, 188 przeciw, wymagane 255) — weto pozostało w mocy.
Nowelizacja zmieniała zasady obsadzania stanowisk kierowniczych w mediach publicznych: zwiększała skład Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z pięciu do siedmiu osób, wprowadzała konkursy na członków rad nadzorczych i zarządów spółek publicznej radiofonii i telewizji oraz przenosiła część kompetencji KRRiT na Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Uzasadnienie weta
Prezydent uznał, że ustawa nie realizuje żadnego z deklarowanych celów: nie „odpartyjnia” Krajowej Rady i nie wzmacnia jej autorytetu, a przy siedmioosobowym składzie i wyborze tylko dwóch członków przez Prezydenta ponad 70 proc. Rady obsadzałby parlament. Zarzucił też, że kompetencje konstytucyjnego organu stojącego na straży wolności słowa nie są dzielone, lecz przenoszone na organ władzy wykonawczej, a minister Skarbu Państwa zyskuje prawo odwoływania zarządów spółek medialnych. W jego ocenie oznaczałoby to zerwanie z dorobkiem transformacji, jakim było uniezależnienie mediów publicznych od administracji rządowej.
Sejm 2008-07-25 nie uchwalił ustawy ponownie (245 za, 160 przeciw, wymagane 269) — weto pozostało w mocy.
Nowelizacja dostosowuje porządek prawny do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, wprowadzając nowy tryb zrzekania się własności nieruchomości. Ponadto wydłuża termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym i dopuszcza zrzeczenie się użytkowania wieczystego.
Uzasadnienie weta
Prezydent zakwestionował przepisy dotyczące nowego trybu zrzekania się własności nieruchomości, wskazując na brak mechanizmów zapobiegających porzucaniu zniszczonych lub skażonych gruntów. W jego ocenie brak uprzedniej kontroli administracyjnej nad taką czynnością stwarza ryzyko nadużyć oraz obciążania Skarbup Państwa kosztami zaniedbań poprzednich właścicieli. Dodatkowo ustawa nie uregulowała w sposób wystarczający sytuacji prawnej osób trzecich posiadających prawa do nieruchomości.
Ponowne głosowanie 2006-09-08: za 149, przeciw 264, wstrzymało się 6 (wymagana większość: 252 głosów, MAJORITY_THREE_FIFTHS) — zabrakło głosów do wymaganej większości 3/5, weto podtrzymane.