Ustawa o pozbawianiu stopni wojskowych osób i żołnierzy rezerwy, którzy w latach 1943-1990 swoją postawą sprzeniewierzyli się polskiej racji stanu
Sejm VIII kadencji nie rozpatrzył wniosku prezydenta — w wykazie druków tej kadencji nie ma wniosku o ponowne rozpatrzenie tej ustawy, kadencja zakończyła się w listopadzie 2019 r., weto pozostało w mocy.
Cel ustawy
Tzw. ustawa degradacyjna pozwalała pozbawiać stopni wojskowych osoby i żołnierzy rezerwy, którzy w latach 1943–1990 wystąpili przeciwko niepodległemu państwu polskiemu. Członkowie Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego mieli tracić stopnie z mocy prawa, po ogłoszeniu przez Prezydenta wykazu w Monitorze Polskim; wobec pozostałych decyzję podejmowałby Minister Obrony Narodowej za zgodą Prezydenta, z możliwością skargi do sądu administracyjnego.
Uzasadnienie weta
Prezydent nie kwestionował potrzeby wyciągnięcia konsekwencji wobec osób zwalczających niepodległościową działalność, ale uznał, że automatyczne pozbawianie stopni członków WRON wprowadza zasadę odpowiedzialności zbiorowej, bo pomija faktyczną rolę każdej z tych osób. Wskazywał, że każdemu przysługuje prawo do zindywidualizowanego i rzetelnego postępowania, a odmienne traktowanie członków WRON i pozostałych osób trudno usprawiedliwić. Zgłosił też zastrzeżenia proceduralne: zbyt krótki, czternastodniowy termin zgłoszenia udziału w postępowaniu pośmiertnym, brak obligatoryjnego reprezentanta osoby zmarłej oraz pięcioletni limit wznowienia postępowania.
Przebieg
- Sejm uchwalił ustawę
- Prezydent odmówił podpisania ustawy i przekazał ją Sejmowi do ponownego rozpatrzenia